Suriya 2011-ci ildə ölkədə müxalifətlə hökumət arasında silahlı qarşıdurma başladıqda Liqaya üzvlükdən məhrum edilib. Həmin dövrdə aparıcı ərəb ölkələri müxalifətə tam dəstək verirdi və ilkin olaraq Suriya müxalifətin siması kimi Liqada təmsil olunurdu.

Ancaq bu gün ərəb ölkələri illər əvvəl günahsız insanları öldürməkdə ittiham etdiyi Əsədin prezidentliyi dövründə Suriyanı Liqaya yenidən üzv edir. Şübhəsiz ki, bu, ərəb dünyasına təsir edən digər mühüm dəyişikliklərin baş verdiyi indiki daha geniş qlobal transformasiyalar kontekstində baş verir. Çinin vasitəçiliyi ilə baş verən İran-Səudiyyə diplomatik münasibətlərinin bərpası prosesi də bu məsələ çərçivəsində nəzərdən keçirilməlidir.

Suriya məsələsi ilə bağlı dördtərəfli masanın formalaşdığı da məlumdur: Rusiya, Suriya, İran, Türkiyə. Burada da mühüm müzakirələr gedir. İlk baxışdan bu hadisələr Qafqaz gündəmindən uzaq görünsə də, praktiki baxımdan təhlükəsizlik mühitinin əsas amillərinə əhəmiyyətli təsir göstərən təbəqələri ehtiva edir.

Liqa ərəb dünyasının liderləri, Misir, Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Qətər, İordaniya və İraq da daxil olmaqla iyirmidən çox dövləti birləşdirir. Hazırda ərəb dünyasında kristallaşma prosesləri baş verir ki, bu proseslər də təkcə Böyük Yaxın Şərqin təhlükəsizlik arxitekturasını deyil, həm də daha böyük Avrasiyanın təhlükəsizliyini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməyə qadirdir.

Asif Cəfərov
Ordu.az